Usługi O firmie Jak działamy Realizacje Baza wiedzy Galeria Kontakt
Wróć do bazy wiedzy

Instalacje elektryczne

Rozdzielnice wg PN-EN 61439: co oznacza badanie typu

PN-EN 61439 uporządkowała odpowiedzialność za rozdzielnice niskiego napięcia. Kluczowa zmiana dotyczy tego, że osoba montująca aparaty w obudowie staje się producentem zestawu, z pełnym zakresem obowiązków dokumentacyjnych.

Dwie role: producent oryginalny i producent zestawu

Producent oryginalny to podmiot, który zaprojektował i zweryfikował system rozdzielnicy, obudowę, szyny, przegrody, przewidziane konfiguracje. Dostarcza system wraz z instrukcjami i wynikami badań.

Producent zestawu to podmiot, który z tego systemu buduje konkretną rozdzielnicę dla konkretnego obiektu. Odpowiada za jej zgodność z normą, wystawia deklarację zgodności i tabliczkę znamionową. W praktyce jest nim wykonawca instalacji lub prefabrykator, i to on ponosi odpowiedzialność, jeśli rozdzielnica odbiega od zweryfikowanego systemu.

Wniosek praktyczny: dowolna zamiana aparatów na „równoważne” bez sprawdzenia zgodności z systemem producenta oryginalnego przenosi pełne ryzyko na producenta zestawu.

Weryfikacja konstrukcji: 12 obszarów

Norma zastąpiła dawny podział na rozdzielnice „badane w pełnym zakresie” i „częściowo badane” systemem weryfikacji konstrukcji. Weryfikację można przeprowadzić trzema drogami: badaniem, obliczeniem/pomiarem lub oceną przez porównanie z konstrukcją odniesienia.

Weryfikacja obejmuje m.in. wytrzymałość materiałów i części, stopień ochrony IP/IK, odstępy izolacyjne, ochronę przed porażeniem i ciągłość obwodu ochronnego, wytrzymałość zwarciową, zdolność do przewodzenia prądu znamionowego oraz przyrost temperatury, właściwości EMC i działanie mechaniczne.

Przyrost temperatury: parametr, na którym najczęściej się potyka

Rozdzielnica ma nie tylko prąd znamionowy, ale i zdolność do odprowadzenia ciepła. Upakowanie dużej liczby aparatów w niewielkiej obudowie prowadzi do przekroczenia dopuszczalnych przyrostów temperatury, co skraca żywotność aparatów i może powodować przypadkowe wyzwalanie zabezpieczeń.

Producenci systemów udostępniają narzędzia do obliczeń cieplnych. Warto z nich korzystać na etapie projektu, szczególnie w rozdzielnicach z falownikami, zasilaczami i dużą liczbą obwodów w obudowach o wysokim IP, gdzie odprowadzenie ciepła jest utrudnione.

Dokumentacja rozdzielnicy

Praktyczne wskazówki przy zamawianiu

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam wyposażyć obudowę i nazwać to rozdzielnicą?

Stajesz się wtedy producentem zestawu, z obowiązkiem weryfikacji zgodności z systemem producenta oryginalnego, wystawienia deklaracji i pełnej dokumentacji.

Czy zamiana aparatu na innego producenta jest dopuszczalna?

Tylko jeśli mieści się w zweryfikowanym systemie lub gdy przeprowadzi się ponowną weryfikację. Sama „równoważność parametrów” nie wystarczy.

Jak często przeglądać rozdzielnicę?

Zgodnie z przepisami eksploatacyjnymi i zaleceniami producenta; dobrą praktyką są przeglądy roczne, w tym kontrola dokręcenia połączeń i badanie termowizyjne pod obciążeniem.

Masz pytanie do tego zagadnienia?

Doradzamy przy doborze rozwiązań i przygotowujemy wyceny dla konkretnych obiektów. Odpowiedź w 24 godziny robocze.

Skontaktuj się z nami →

Powiązane materiały

Elektryka

Dobór zabezpieczeń: charakterystyki B, C, D i typy różnicówek

Dlaczego „różnicówka typu AC” przy falowniku PV lub ładowarce EV to błąd, a charakterystyka C nie zawsze jest bezpiecznym domyślnym wyborem.

Czytaj więcej
Elektryka

Ochrona przepięciowa: ograniczniki typu 1, 2 i 3

Sam ogranicznik to za mało, o skuteczności decyduje miejsce montażu i kilkadziesiąt centymetrów przewodu. Jak to zrobić poprawnie.

Czytaj więcej
Elektryka

Trasy kablowe: korytka, przepusty i separacja instalacji

Trasa kablowa to infrastruktura na lata, a najczęstszym błędem jest brak zapasu. Zasady, które ułatwiają każdą kolejną modernizację.

Czytaj więcej